تبلیغات
دروس مرمت و معماری - منشور ونیز
چهارشنبه 22 دی 1389

منشور ونیز

   نوشته شده توسط: سامان كارگر    نوع مطلب :مرمت و معماری ،متون و منابع مرمت ،





منشور ونیز


منشور بین المللی حفاظت و مرمت یادمان ها  ومحوطه ها

مقدمه
تعریف‌ها
هدف
حفاظت
مرمت            
محوطه‌های تاریخی   
حفاری 
نشر


مقدمه

یادمان‌های تاریخی ملت‌ها، سرشار از پیام روزگار گذشته، شاهد زنده‌ی سنت‌های كهن ایشان است كه تا به امروز باقی مانده‌اند. [امروزه] مردم بیش از پیش به وحدت ارزش‌های بشری آگاهی می‌یابند و یادمان‌های باستانی را میراثی همگانی می دانند. [همچنین] همگانی بودن مسئولیت حراست از این میراث برای نسل‌های آینده، به‌رسمیت شناخته شده‌است. برماست كه این میراث را در اصیل‌ترین حالت به نسل های آینده تحویل دهیم.
بسیار مهم است كه اصول راهنمای مراقبت و مرمت بناهای باستانی مورد توافق بین المللی باشند و بر همین پایه بنا شوند، و هر یك از كشورها در چهارچوب فرهنگ و سنت‌های خود، مسئول اجرای این كار باشد.
منشور سال 1931 آتن، با تبیین این اصول بنیانی، نخستین بار در گسترش حركت بین‌المللی فراگیری موثر بوده است كه در قالب اسناد ملی، در كارهای ایكوم و یونسكو، و در تاسیس مركز بین المللی مطالعه, مراقبت و مرمت سرمایه‌های فرهنگی از سوی یونسكو، شكلی ملموس به خود گرفته است. آگاهی فزاینده و مطالعه نقادانه به كار گرفته‌شده‌اند تا بر مشكلاتی كه پیوسته، پیچیده‌تر و گونه‌گون‌تر شده‌اند تاثیر گذارند؛ اكنون زمان آن فرارسیده‌است كه باری دیگر منشور آتن را بیازماییم و از این راه با بررسی همه‌جانبه‌ی اصول مربوط، چشم‌انداز آن را در سندی جدید گسترش دهیم.
بر این اساس، دومین كنگره‌ی بین‌المللی معماران و كاردانان فنی یادمان‌های تاریخی كه از تاریخ بیست و پنجم تا سی و یكم ماه مه سال 1964 در ونیز گرد هم آمدند، متن زیر را تصویب كردند:


تعریف‌ها

ماده‌ی 1. مفهوم یادمان تاریخی هم دربرگیرنده‌ی تك‌اثر معماری است وهم موقعیت‌های شهری یا روستایی‌ای كه در آنها شاهدی از تمدنی خاص، تحولی مهم، یا واقعه‌ای تاریخی یافت‌شده‌است. این امر هم در باره‌ی آثار بزرگ هنری مصداق دارد و هم در باره‌ی آثار معمولی‌تر كه در گذشت زمان، اهمیت فرهنگی كسب كرده‌اند.
ماده‌ی 2. حفاظت و مرمت یادمان‌ها باید با توسل به همه‌ی علم‌ها و فن‌هایی صورت گیرد كه می توانند به مطالعه و حراست از میراث معماری كمك كنند.        


هدف

ماده‌ی 3. نیتِ حفاظت و مرمت یادمان‌ها، حراست از آنها به منزله‌ی آثاری هنری و شاهدهای تاریخی است.    


حفاظت

ماده‌ی 4. در كار حفاظت از یادمان‌ها، ”نگهداری دایمی“ اهمیتی وجودی دارد.
ماده‌ی 5. حفاظت از یادمان‌ها همواره با بهره‌گیری از آنها برای مقاصد مفید اجتماعی تسهیل می‌شود. این نوع بهره گیری اگر چه مطلوب است ولی نباید موجب دگرگونی در ترتیب و آرایش بنا یا تزئینات آن شود. تنها در این محدوده است كه می توان جرح و تعدیل لازم برای تغییر كاربری را تصور كرد یا مجاز شمرد.
ماده‌ی 6. حفظ یك یادمان به مراقبت از جایگاه قرارگیری اشاره دارد كه نامتناسب و بدقواره نباشد. جایگاه قرارگیری سنتی چنانچه هنوز وجود دارد باید حفظ شود. هیچ نوع ساخت وساز، تخریب یا جرح و تعدیل كه رابطه های بین جرم  و رنگ را دگرگون كند نباید مجاز شمرده شود.
ماده‌ی 7. یك یادمان، جدایی‌ناپذیر از تاریخی است كه شواهد آن را در بر دارد و یا از موقعیت مكانی كه در آن واقع شده است. جابجایی تمام یا بخشی از یك یادمان نباید مجاز شمرده شود مگر آنكه این كار برای حراست از آن یادمان ضروری باشد و یا در صورتی كه منافع و مصالح فوق العاده مهم ملی یا بین المللی، توجیه كننده این كار باشد.
ماده‌ی 8. پیكره‌ها، نقاشی‌ها یا آذین‌های یكپارچه با بنا را تنها در صورتی می توان از یك یادمان جدا كرد كه این كار تنها راه مطمئن برای مراقبت از آنها باشد.    


مرمت

ماده‌ی 9. فرآیند مرمت، عملی بسیار تخصصی است، و هدف از انجام آن مراقبت و آشكار ساختن ارزش زیبایی شناختی و تاریخی یادمان است و بنای آن بر حفظ مواد و مصالح اصلی و مستندات اصیل است. مرمت باید در جایی كه حدس و گمان آغاز می شود پایان یابد، و در چنین مواردی چنانچه افزودن بعضی بخش‌ها گریزناپذیر باشد باید آنها را از تركیب معماری اصلی متمایز ساخت و بر آنها نشانه‌ای معاصر زد. مرمت در همه موارد باید براساس مطالعه باستان شناختی و تاریخی یك یادمان باشد و از آن تبعیت كند.
ماده‌ی 10. در صورتی كه فنون سنتی برای حفاظت و ساخت نامناسب باشند می توان با بهره گیری از فنون مدرن به استحكام بخشی یادمان پرداخت، مشروط بر آنكه داده های علمی و تجربه، اثر بخشی این فنون را نشان داده و تائید كرده باشند.
ماده‌ی 11. سهم و نقش معتبر تمامی دوره‌ها در بنای یك یادمان باید محترم شمرده‌شود، چراكه وحدت سبك از اهداف كار مرمت نیست. در مواردی كه یك بنا در بردارنده آثار دوره‌های گوناگونی است كه روی هم قرار گرفته اند، آشكار كردن بخش‌های نهفته تنها در شرایطی استثنایی می تواند قابل توجیه باشد، در شرایطی كه بخش‌های برداشته شده از اهمیت كمی برخوردارباشند و در مقابل، آنچه كه در معرض دید قرارمی‌گیرد از لحاظ تاریخی، باستان شناختی یا زیبایی شناختی، ارزشی فوق العاده داشته‌باشد  و به قدری خوب مراقبت شده‌باشد كه این عمل را توجیه كند. ارزیابی اهمیت عناصر مورد نظر و تصمیم گیری در مورد بخش‌هایی را كه می توان از آنها دست شست و خراب كرد نباید به تنهایی بر عهده فردی گذاشت كه مسئول انجام كار مرمت است.
ماده‌ی 12. اجزای جایگزین جدید كه به جای بخش های‌ مفقود به‌كار می‌روند باید به‌صورتی هماهنگ با كل بنا ادغام شوند، و درعین حال از بخش‌های اصلی قابل تشخیص باشند به صورتی كه انجام مرمت، مستندات هنری یا تاریخی را مخدوش یا تحریف نكرده‌باشد.
ماده‌ی 13.  افزودن بخش‌های جدید به بنا نباید مجاز شمرده‌شود، مگر در موارد استثنایی و تا حدی كه بخش‌های گیرای بنا، جایگاه قرارگیری سنتی آن، توازن موجود در تركیب آن و رابطه  بنا با محیط اطرافش را بی مقدار نكند.         


محوطه‌های تاریخی

ماده‌ی 14.  محوطه‌های یادمان‌ها باید به طور خاص مراقبت شوند تا به این ترتیب، هم یكپارچگی آنها حفظ شود و هم ساماندهی و ارایه آنها به طرزی شایسته، تضمین گردد. كار حفاظت و مرمت در چنین مكان‌هایی باید با الهام از اصول مقرر در مواد یاد شده در بالا انجام گیرد.  


حفاری

ماده‌ی 15. حفاری‌ها باید منطبق با استاندارد‌‌های علمی و مندرجات توصیه نامه اصول بین المللی اجرایی راجع‌به حفاری‌های باستان شناختی، مصوب سال 1956 یونسكو، انجام‌شوند.
ویرانه‌ها باید نگهداری شوند واقدامات ضروری برای حفاظت و حمایت دایمی از ویژگی‌هـــای معماری و اشیا كشف شده باید صورت گیرد. علاوه بر این از تمامی شیوه‌ها برای تسهیل درك یك یادمان و آشكار ساختن آن باید بهره گرفت بدون آنكه معنی آن مخدوش شود.
به طور كلی تمامی كارهای بازسازی باید پیشاپیش منع‌شود، و تنها آناستیلــوزی، به معنــای سرهم‌بندی مجدد بخش‌های موجود اما جدا شده از هم را می‌توان مجازشمرد. مصالــح و مــواد مورد استفاده در تكمیل بنا باید همواره قابل تشخیص باشد و بهره گیری از آنها باید تا حــدی باشد كه حفظ یك یادمان و تجدید صورت آن را تضمین كند. 


نشر

ماده‌ی 16. كارهای مربوط به مراقبت، مرمت یا حفاری همواره باید به دقت مستند شوند. مستندسازی كارهای مذكور باید به صورت گزارش‌های تحلیلی و موشكافانه‌ای باشد كه با طراحی و عكس مصور شده‌باشند، تمامی مراحل كارهای ساماندهی، استحكام‌بخشی، بازآرایی و تكمیل، و همچنین ویژگی‌های فنی و صوری شناخته شده در طول كار باید در این گزارش ها بیایند. این گونه سوابق باید در آرشیوهای نهادی همگانی قرار گیرند و در دسترس پژوهش‌گران باشند. توصیه می شود كه گزارش مذكور منتشر شود.


هدایت به بالای